Evsel atık su nereye gider
Konutlardan, apartmanlardan ve ofislerden çekilen foseptik atığı evsel atık su sayılır. Bu atık, belediyenin ya da su ve kanalizasyon idaresinin belirlediği boşaltım noktasına götürülür. Bu nokta çoğunlukla bir atık su arıtma tesisinin kabul ünitesi ya da idarenin izin verdiği bir kanalizasyon bağlantısıdır.
Arıtma tesisinde atık önce kaba katılarından ayrılır, ardından biyolojik süreçlerle temizlenir ve arıtılmış su doğaya ya da yeniden kullanıma verilir. Geriye kalan çamur ayrıca işlenir. Yani vidanjörün boşalttığı atık, şehrin kanalizasyonundan gelen atık suyla aynı arıtma zincirine girer.
Birçok idare, boşaltım noktasına gelen araçları kayıt altına alır ve firmalardan izin ya da protokol ister. Evsel atık su için çoğu yerde ayrı bir analiz gerekmez, ancak atığın gerçekten evsel nitelikte olması gerekir.
Atığın bu noktaya ulaştığını sizin doğrudan görmeniz zordur. Bu yüzden çekimi yapan firmaya atığı nereye boşalttığını sormak yerinde bir sorudur. Kayıtlı çalışan firmalar bu soruya çekinmeden yanıt verir.
Endüstriyel atık: lisanslı tesis, analiz ve atık kodu
Fabrikalardan, atölyelerden, oto yıkama ve servislerden, gıda üretim tesislerinden çıkan atıklar evsel atık su gibi işlem görmez. Bu atıklar yağ, metal, çözücü, boya ya da yüksek kirlilik yükü içerebilir. Arıtma tesisine doğrudan verildiğinde tesisin biyolojik sürecini bozabilir.
Endüstriyel atığın süreci genellikle şöyle işler:
- Atık üreticisi, yani işletme, atığın türünü belirler. Gerekirse akredite bir laboratuvarda analiz yaptırılır.
- Atığa çevre mevzuatındaki atık listesine göre bir atık kodu verilir.
- Atık, bu kodu kabul etme izni olan lisanslı bir geri kazanım ya da bertaraf tesisine yönlendirilir.
- Taşımayı, bu tür atığı taşımaya yetkili araç ve firma yapar. Taşıma sırasında atık taşıma belgesi düzenlenir.
- Tesis atığı teslim aldığını belgeyle kayda geçirir.
Bu süreçte sorumluluk yalnızca taşıyıcıda değildir. Atığı üreten işletme de atığın doğru yere gitmesinden sorumludur. Bu yüzden sanayi atığı çekimi için firma seçerken yetki ve belge konusunu baştan konuşun.
Yağ tutucu atığı
Restoran ve yemekhanelerin yağ tutucusundan çekilen atık, evsel atık su ile endüstriyel atık arasında kalır. İçindeki yoğun yağ ve organik madde, kanalizasyona verildiğinde hatları tıkar ve arıtma tesisini zorlar. Bu yüzden birçok yerde yağ tutucu atığı, evsel foseptik atığından ayrı ele alınır ve kabul eden tesise götürülür. Bölgenizdeki uygulamayı firmaya sorun.
Düzenli çekim kayıtları, denetimlerde yağ tutucunun bakımının yapıldığını da gösterir. Çekim tarihlerini, çekilen miktarı ve firmanın verdiği belgeleri bir dosyada toplayın. Yağ tutucunun ne sıklıkla boşaltılacağı mutfağın yoğunluğuna, cihazın hacmine ve pişirme yöntemlerine göre değişir; kızartmanın yoğun olduğu mutfaklarda aralık kısalır.
Atıklar neden karıştırılmaz
Farklı atıkların aynı tankta birleştirilmesi yasaktır ve bunun somut nedenleri vardır. Az miktarda tehlikeli atık, büyük bir hacimdeki evsel atığa karıştığında tüm tank tehlikeli atık niteliği kazanır. Bu durumda karışım ne evsel atık olarak boşaltılabilir ne de kolayca işlenebilir. Bertaraf maliyeti artar, karışımı kabul edecek tesis bulmak zorlaşır.
Bazı kimyasallar bir araya geldiğinde tepkimeye girer, ısı ya da zehirli gaz açığa çıkarır. Bu da hem ekip hem çevre için risktir. Bu yüzden ciddi bir firma, farklı türden atığı aynı seferde ve aynı tankta taşımaz. Tankın önceki işten temizlenmiş olması da aynı nedenle önemlidir.
Aynı kural işletmenin kendi içi için de geçerlidir. Atölyede zemin süzgecine dökülen bir çözücü, temiz görünen bir atık su deposunu da tehlikeli atığa çevirebilir. Atıkları kaynağında ayrı toplamak hem maliyeti hem riski düşürür.
Hangi belgeleri isteyebilirsiniz
Konut sahibi olarak sizden genellikle belge istenmez, ancak hizmet için fatura almanız atığın kayıtlı bir firma tarafından taşındığını gösterir. Apartman ve site yöneticileri ise yapılan her çekimin fatura ya da hizmet fişini saklamalıdır.
İşletmeler için durum farklıdır. Şunları isteyin ve dosyalayın:
- Firmanın atık taşıma yetkisini gösteren belge
- Her sefer için düzenlenen atık taşıma belgesi
- Atığın teslim edildiği tesisin adı ve teslim kaydı
- Gerekiyorsa atık analiz raporu
- Fatura
Bu belgeler çevre denetimlerinde atığınızın nereye gittiğini kanıtlar. Belge veremeyen ya da atığı nereye götürdüğünü açıklayamayan bir firmayla çalışmayın. Firma seçerken sorulacak diğer soruları firma seçim rehberinde bulabilirsiniz.
Kaçak dökümün riskleri
Atığı boş bir araziye, dereye, yağmur suyu kanalına ya da izinsiz bir rögara boşaltmak hem çevreye hem insan sağlığına zarar verir. Yeraltı suyu ve tarım arazileri kirlenir, koku ve sinek sorunu başlar, yağmur suyu kanalına giden atık arıtılmadan doğrudan denize ya da dereye ulaşır.
Kaçak döküm yalnızca firmayı ilgilendirmez. Atık kaynağı tespit edildiğinde, atığı üreten taraf da çevre mevzuatı kapsamında sorumlu tutulabilir. Özellikle işletmeler için bu, ciddi idari yaptırımlar anlamına gelebilir. Piyasanın çok altında fiyat veren bir firma, bu farkı çoğu zaman bertaraf maliyetinden kısarak sağlar. Fiyatı oluşturan kalemleri vidanjör fiyatı rehberinde anlattık.
Sık sorulanlar
Foseptik atığı gübre olarak kullanılabilir mi?
İşlenmemiş foseptik atığı hastalık yapıcı mikroorganizmalar içerir; tarlaya ya da bahçeye dökülmesi uygun değildir. Atık, idarenin gösterdiği boşaltım noktasına götürülmelidir.
Konut sahibi olarak belge almam gerekir mi?
Genellikle özel bir belge gerekmez, ancak fatura almanız önerilir. Apartman ve siteler ise çekim kayıtlarını düzenli saklamalıdır.
Atık taşıma belgesini kim düzenler?
Belge atık üreticisi, taşıyıcı ve kabul eden tesis arasındaki süreci kayda geçirir. Uygulamanın ayrıntıları için firmaya ve bağlı olduğunuz çevre birimine danışın.
İlgili hizmetler
Diğer yazılar
Vidanjör fiyatını ne belirler?
Aynı mahallede iki farklı foseptik çekimi bile farklı fiyatlanabilir. Bu yazıda fiyatı oluşturan kalemleri ve firmalardan karşılaştırılabilir teklif almanın yolunu anlatıyoruz.
Foseptik ne sıklıkla çekilmeli?
Her ev için geçerli tek bir çekim süresi yok. Çukurunuzun ne zaman dolacağını hacim, kullanım ve birkaç basit kayıtla kendiniz tahmin edebilirsiniz.
Rögar kokusu neden olur?
Kanalizasyon kokusu çoğu zaman basit bir nedene dayanır, bazen de hatta ciddi bir sorunun ilk işaretidir. Kokunun kaynağını nasıl ayırt edeceğinizi ve güvenli kalmak için neye dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.