Önce güvenlik: rögara girmeyin
Kanalizasyonda biriken atık çürürken gaz üretir. Bunların en tehlikelisi çürük yumurta kokulu hidrojen sülfürdür. Düşük yoğunlukta bile baş ağrısı ve mide bulantısı yapar. Yoğunluk arttığında koku alma duyusunu körelttiği için koku kaybolmuş gibi gelir; bu, tehlikenin geçtiği anlamına gelmez. Yüksek yoğunlukta kısa sürede bilinç kaybına yol açabilir.
Bu yüzden şu kurallara uyun:
- Rögara, foseptiğe ya da kanal bacasına hiçbir koşulda girmeyin, başınızı içeri sokmayın
- İçeri düşen birini kurtarmak için arkasından inmeyin; hemen acil yardım hattını arayın
- Kapağı açtıysanız çevresini çocuklardan ve hayvanlardan uzak tutun, açık bırakmayın
- Kapalı bir alanda, örneğin bodrumda yoğun koku varsa ortamı havalandırın ve orada uzun süre kalmayın
Rögar içinde çalışma yapılması gerekiyorsa bu iş gaz ölçüm cihazı, solunum ekipmanı ve emniyet donanımı olan bir ekibin işidir.
Kuruyan sifon ve koku kesici
Evlerde koku şikayetlerinin en yaygın nedeni basittir: gider sifonundaki su kurumuştur. Lavabo, duş ve yer süzgeçlerinin altındaki sifon, içinde tuttuğu az miktarda suyla kanal havasının eve girmesini engeller. Uzun süre kullanılmayan bir banyoda, yazlıkta ya da az kullanılan bir yer süzgecinde bu su buharlaşır ve kanal havası doğrudan eve gelir.
Çözüm de kolaydır: gidere bir kova su dökün. Koku birkaç saat içinde azalıyorsa neden buydu. Az kullanılan süzgeçlere düzenli aralıklarla su dökmek ya da mekanik koku kesici takmak sorunu tekrarlamaktan korur. Koku kesicilerin içindeki kapakçık zamanla saç ve kirle tutulup açık kalabilir; temizlemek ya da değiştirmek gerekir.
Çamaşır makinesinin tahliye hortumu da sık gözden kaçan bir kaynaktır. Hortum gidere sifonsuz ve gevşek bağlanmışsa kanal havası makinenin arkasından odaya yayılır. Hortumun sifonlu bir bağlantıya oturduğunu ve çevresinin sızdırmaz olduğunu kontrol edin.
Tıkanıklık ve birikme
Hatta akış yavaşladığında atık su borularda ve rögarlarda bekler. Bekleyen atık çürür ve koku yapar. Bu durumda koku çoğunlukla başka belirtilerle birlikte gelir: giderler yavaş boşalır, gurultu sesi duyulur, rögar kapağını açtığınızda suyun normal seviyenin üstünde durduğunu görürsünüz. Kokunun yağmurlu havalarda artması, yağmur suyunun pis su hattına bağlı olduğunu ve hattın kapasitesinin aşıldığını gösterebilir.
Rögarın dibinde zamanla kum, çamur ve katı atık birikir. Bu birikinti hem akışı daraltır hem de sürekli koku kaynağı olur. Apartmanlarda ve sitelerde rögarların belli aralıklarla temizlenmesi bu yüzden önemlidir. Rögar temizliği sırasında ekip biriken çamuru vakumla çeker ve hattı basınçlı suyla yıkar.
Havalandırma hattı
Binaların pis su tesisatında, çatıya kadar uzanan bir havalandırma borusu bulunur. Bu boru kanaldaki gazın çatıdan dışarı atılmasını ve sifonlardaki suyun emilmemesini sağlar. Havalandırma borusu kuş yuvası, yaprak ya da yanlış yapılmış bir tadilat nedeniyle kapanırsa iki sorun çıkar: gaz binanın içinde birikir ve akış sırasında sifonların suyu çekilir.
Tuvalet sifonu çekildiğinde başka bir giderden gurultu geliyorsa ya da sifonlar sık sık kuruyorsa havalandırmadan şüphelenin. Çatıya çıkmak risklidir; bu kontrolü tesisatçıya ya da bina görevlisine bırakın.
Çatlak kapak ve bozuk conta
Bahçedeki rögarın ya da foseptiğin kapağı çatlamış, yerinden oynamış ya da kenarı tam oturmuyorsa kanal havası dışarı çıkar. Evin içinde ise klozetin zemine bağlandığı yerdeki conta, temizlik kapakları ve boru birleşim yerleri koku kaynağı olabilir. Kokunun belirli bir noktada yoğunlaştığını fark ederseniz kaynağı büyük olasılıkla oradadır.
Kapak değişimi ve conta yenilemesi genellikle basit tadilat işleridir. Ancak kapak çevresinde sürekli ıslaklık ya da çökme görüyorsanız sorun yalnızca kapak değil, altındaki yapı da olabilir. Apartmanlarda ortak alandaki rögar kapaklarının kontrolü yönetimin işidir; kokuyu bina görevlisine ya da yöneticiye bildirin.
Yağ birikimi
Mutfak giderinden dökülen yağ, borunun içinde soğuyup duvarlara yapışır. Üzerine yemek artıkları ve kir tutunur, zamanla sert bir tabaka oluşur. Bu tabaka hem hattı daraltır hem de kötü kokar. Restoranlarda, otellerde ve yemekhanelerde sorun daha büyüktür; yağ tutucu düzenli boşaltılmazsa taşar, yağ ana hatta geçer ve mutfakta ağır bir koku oluşur.
Evde kızartma yağını lavaboya dökmeyin, ayrı bir kapta biriktirip atık yağ toplama noktasına verin. İşletmelerde ise yağ tutucu temizliği kullanım yoğunluğuna göre düzenli bir programa bağlanmalıdır.
Kendiniz ne yapabilirsiniz, ne zaman firma çağırmalısınız
Kendi başınıza güvenle yapabilecekleriniz şunlardır: az kullanılan giderlere su dökmek, koku kesicileri temizlemek, sızıntı yapan klozet contasını tesisatçıya yeniletmek ve yağı lavaboya dökmeyi bırakmak.
Şu durumlarda bir vidanjör ya da kanal ekibi çağırın:
- Su döktüğünüz halde koku geçmiyor
- Koku ile birlikte giderler yavaşlıyor ya da geri tepiyor
- Bahçedeki rögar ya da foseptik kapağından su taşıyor
- Koku birden fazla dairede ya da binanın ortak alanlarında hissediliyor
- Kaynağı bulunamayan, sürekli bir koku var
Kaynağı bulunamayan kokularda borunun içini görmek işe yarar. Kamerayla yapılan görüntüleme, kırık, çökme ya da ters eğim gibi gözle görülmeyen sorunları ortaya çıkarır.
Sık sorulanlar
Rögar kokusu sağlığa zararlı mı?
Kanal gazı içinde hidrojen sülfür bulunabilir. Açık havada hafif koku genellikle rahatsızlık düzeyindedir, ancak kapalı alanlarda ve rögar içinde tehlikeli yoğunluğa ulaşabilir. Rögara girmeyin, kapalı alanı havalandırın.
Banyo kokusu neden sadece bazı günler çıkıyor?
Az kullanılan bir giderin sifon suyu kuruduğunda koku başlar, gider kullanılınca kaybolur. Rüzgar ve hava basıncı değişiklikleri de kokuyu belirli günlerde artırabilir.
Kokuyu gidermek için gidere çamaşır suyu dökmek işe yarar mı?
Kısa süre örtebilir ama nedeni ortadan kaldırmaz. Kokunun kaynağı kuru sifon, tıkanıklık ya da bozuk conta ise asıl sorunun giderilmesi gerekir.
İlgili hizmetler
Diğer yazılar
Vidanjör fiyatını ne belirler?
Aynı mahallede iki farklı foseptik çekimi bile farklı fiyatlanabilir. Bu yazıda fiyatı oluşturan kalemleri ve firmalardan karşılaştırılabilir teklif almanın yolunu anlatıyoruz.
Foseptik ne sıklıkla çekilmeli?
Her ev için geçerli tek bir çekim süresi yok. Çukurunuzun ne zaman dolacağını hacim, kullanım ve birkaç basit kayıtla kendiniz tahmin edebilirsiniz.
Vidanjörle çekilen atık nereye gider?
Vidanjör tankındaki atığın yolculuğu çekimle bitmez. Atığın türüne göre gideceği yer, gereken belgeler ve kaçak dökümün size dönen sonuçları hakkında bilmeniz gerekenler.