Önce teşhis: tıkanıklık nerede
Doğru yöntemi seçmek için önce tıkanıklığın yerini bulmak gerekir. Tek bir lavabo yavaş akıyorsa sorun büyük olasılıkla o giderin sifonunda ya da yakınındaki borudadır. Evdeki bütün giderler aynı anda yavaşladıysa tıkanıklık ana hatta, binanın çıkışında ya da bahçedeki rögardadır.
Ekipler genellikle en yakın rögarı açarak başlar. Rögar boşsa tıkanıklık binanın içindeki hattadır. Rögar doluysa sorun rögarın kendisinde ya da ondan sonraki hattadır. Apartmanlarda alt katlarda geri tepme varken üst katlar normalse tıkanıklık kolonun alt ucunda ya da bina çıkışında aranır.
Telefonda firmaya şu bilgileri vermek teşhisi hızlandırır: hangi giderlerin etkilendiği, sorunun ne zamandır sürdüğü, daha önce aynı hatta tıkanıklık olup olmadığı ve bahçede ya da bina önünde rögar bulunup bulunmadığı. Bu bilgiler ekibin hangi ekipmanla yola çıkacağını belirler.
Basınçlı su ve kombine araç
En yaygın ve en etkili yöntem, hattın içine yüksek basınçlı su göndermektir. Ucunda özel bir nozul bulunan hortum boruya sürülür. Nozuldan geriye doğru çıkan su jetleri hortumu ileri iter, önden çıkan jet ise tıkacı parçalar. Su aynı zamanda borunun iç yüzeyindeki yağ, tortu ve kumu da yıkar.
Kombine araç bu yöntemi vakumla birleştirir. Bir yandan hattı basınçlı suyla açarken, diğer yandan gevşeyen tortuyu ve rögarda biriken atığı vakumla çeker. Böylece çözülen birikinti bir sonraki rögarda yeniden tıkanıklık yapmaz. Uzun ana hatlarda, site ve fabrika kanallarında ve yoğun çamur birikmiş hatlarda bu araç tercih edilir. Düzenli bakım amaçlı kanal temizleme de bu yöntemle yapılır.
Kuka
Sahada kuka adıyla bilinen ekipman, yüksek basınçlı su pompası ve uzun bir hortum makarasından oluşan kanal açma makinesidir. Bir araca monte edilir ya da ayrı bir ünite olarak taşınır. Kombine araçtan farkı, vakum tankının olmaması ya da küçük olmasıdır; asıl işi hattı açmak ve yıkamaktır.
Kuka, bina kolonlarında, uzun yatay hatlarda ve inatçı tıkanıklıklarda kullanılır. Rögarda çekilmesi gereken bir birikinti yoksa ya da ayrı bir vidanjörle çekim yapılacaksa yeterli olur. Hortum uzunluğu ve pompanın gücü ulaşılabilecek mesafeyi belirler; çok uzun hatlarda ekip işi birkaç rögardan bölerek yapar.
Spiral (yay) makinesi
Spiral makinesi, ucunda kesici başlık bulunan çelik bir yayı motorla döndürerek boruya iter. Dönen başlık tıkacı deler, kırar ya da sararak geri çeker. Evlerin iç tesisatında, ince borularda, mutfak ve banyo giderlerinde sık kullanılır.
Spiral özellikle saç, bez, ıslak mendil gibi lifli tıkaçlarda ve boruya giren ince ağaç köklerinde işe yarar. Ancak tıkacı açar, borunun çeperindeki yağ ve tortuyu tam temizlemez. Bu yüzden yağ birikiminden kaynaklanan tıkanıklıklarda kısa sürede sorun tekrarlayabilir. Eski ve kırılgan borularda da dikkatli kullanılmalıdır.
Robot kamera ile görüntüleme
Kamera bir kanal açma yöntemi değil, teşhis aracıdır. Ucunda ışıklı kamera bulunan bir kablo ya da tekerlekli bir robot boruya sokulur ve hattın içi ekrandan izlenir. Görüntü kayıt altına alınabilir.
Şu durumlarda kamera kullanmak zaman ve para kazandırır:
- Aynı hat kısa aralıklarla tekrar tıkanıyorsa
- Borunun kırık, çökmüş ya da ters eğimli olduğundan şüpheleniliyorsa
- Kök girişi olup olmadığı anlaşılmak isteniyorsa
- Kazı yapmadan önce sorunun tam yeri belirlenmek isteniyorsa
- Yeni alınan ya da tadilat yapılacak bir binanın tesisatı kontrol edilecekse
Kamera görüntüsü, gereksiz kazıyı önler ve sorunun tamir mi yoksa yalnızca temizlik mi gerektirdiğini gösterir. Ayrıntılar için kanal görüntüleme sayfasına bakabilirsiniz.
Kimyasal açıcılar neden önerilmez
Marketlerde satılan güçlü kimyasal gider açıcılar kısa vadede çözüm gibi görünür, ama çoğu zaman sorunu büyütür. Bu ürünler tıkacın yalnızca bir kısmını çözer; geri kalan kısım borunun daha ilerisinde yeniden toplanır. Isı üreten ya da aşındırıcı ürünler eski metal boruları ve contaları zamanla bozar.
Bir diğer sorun güvenliktir. Kimyasal dökülmüş bir gideri açmaya gelen ekip, sıçrayan sıvıyla yanık riskiyle karşılaşır. Farklı ürünleri art arda dökmek zehirli gaz oluşturabilir. Foseptiğe bağlı evlerde güçlü kimyasallar çukurdaki ayrışmayı da olumsuz etkiler. Tıkanıklık açılmazsa, giderde bekleyen kimyasallı su bir sonraki müdahaleyi daha tehlikeli hale getirir. Bir ürün kullandıysanız ekibe mutlaka söyleyin.
Hangi sorun için hangi yöntem
Kesin seçim yerinde yapılır, ama genel eğilim şöyledir:
- Tek giderde lifli tıkanıklık: spiral makinesi
- Mutfak hattında yağ birikimi: basınçlı su, ardından yağ tutucu ve kullanım alışkanlıklarının düzenlenmesi
- Bina kolonu ya da ana hat: kuka ya da kombine araç
- Rögar dolmuş, çamur birikmiş: kombine araç ya da vidanjör ile birlikte basınçlı su
- Sürekli tekrarlayan tıkanıklık: önce kamera ile teşhis, sonra uygun temizlik ya da onarım
Firma telefonda yöntem önerirken sorunun nerede olduğunu ve ne kadar süredir sürdüğünü sorar. Bu soruların yanıtı ne kadar net olursa, ekip doğru ekipmanla gelir. Tıkanıklığa eşlik eden koku sorunları için rögar kokusu rehberine göz atabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Basınçlı su boruya zarar verir mi?
Doğru basınç ve uygun nozulla sağlam borulara zarar vermez. Çok eski ya da hasarlı borularda ekip basıncı düşürür ya da önce kamerayla hattı kontrol eder.
Spiral ile açılan hat neden yine tıkandı?
Spiral tıkacı deler ama borunun çeperindeki yağ ve tortuyu tam temizlemez. Yağ kaynaklı tıkanıklıklarda basınçlı su ile yıkama daha kalıcı sonuç verir.
Kamera ile görüntüleme her işte gerekli mi?
Hayır. Tek seferlik basit tıkanıklıklarda genellikle gerekmez. Tekrarlayan sorunlarda, kırık ya da çökme şüphesinde ve kazı öncesinde önerilir.
İlgili hizmetler
Diğer yazılar
Vidanjör fiyatını ne belirler?
Aynı mahallede iki farklı foseptik çekimi bile farklı fiyatlanabilir. Bu yazıda fiyatı oluşturan kalemleri ve firmalardan karşılaştırılabilir teklif almanın yolunu anlatıyoruz.
Foseptik ne sıklıkla çekilmeli?
Her ev için geçerli tek bir çekim süresi yok. Çukurunuzun ne zaman dolacağını hacim, kullanım ve birkaç basit kayıtla kendiniz tahmin edebilirsiniz.
Rögar kokusu neden olur?
Kanalizasyon kokusu çoğu zaman basit bir nedene dayanır, bazen de hatta ciddi bir sorunun ilk işaretidir. Kokunun kaynağını nasıl ayırt edeceğinizi ve güvenli kalmak için neye dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.